Op het snijvlak van architectuur, interieur en natuur
Laat je inspireren door studio k
Karlien Heremans, oprichter van studio k, begeeft zich als interieur-, tuin- en landschapsarchitect op het snijvlak van interieur- en tuinontwerp. Precies daar, waar deze disciplines elkaar raken, ontstaat volgens haar de ruimte om anders te kijken en vooral om anders te ontwerpen. Niet vertrekken vanuit vastgelegde schema’s, maar vanuit de plek zelf en de mensen die er wonen, vormt de kern van haar aanpak.
“Bij studio k laten we ons minder leiden door vaste denkkaders en kijken we vooral naar wat een plek en haar bewoners nodig hebben”, vertelt Karlien Heremans aan het begin van ons gesprek. “Zo ontstaat er een buitenruimte die rijker is in beleving en gebruik. Het resultaat is geen tuin die zich opdringt, maar een omgeving die vanzelfsprekend aanvoelt en meegroeit met haar gebruikers.”
“Bovendien hoeft een tuin niet te kiezen tussen architecturaal of natuurlijk, wat nog vaak wordt geïnterpreteerd als een keuze tussen strak en wild”, legt Heremans uit. “Architecturale elementen kunnen perfect samengaan met een natuurlijke beplanting en elkaar zelfs versterken. Structuur en beplanting werken samen en zorgen voor een tuin die leeft, verandert en met de tijd mag evolueren.”
Ontwerpfilosofie
Met die ontwerpfilosofie wil studio k vooral inspireren. “We laten onze klanten graag zien wat er allemaal mogelijk is, zonder hen in een bepaalde richting te duwen. Inspireren, niet overtuigen. Tonen, niet opleggen.”
Een natuurlijke tuin is daarbij allesbehalve synoniem met chaos of gebrek aan structuur. “Natuur en structuur kunnen perfect samengaan”, zegt Heremans. “De natuur organiseert zichzelf ook. Sommige eigenaars durven ver te gaan in de natuurlijkheid van de beplanting, terwijl anderen zich comfortabeler voelen bij een uitgesproken architecturale leesbaarheid. Studio k beweegt zich daartussen, altijd op zoek naar een evenwicht dat klopt voor de plek én voor de bewoners.” Wat daarbij opvalt, is dat beplanting bij studio k nooit een invuloefening achteraf is. “Naast de ontwerplaag waarin we kijken naar vorm, gebruik en functionaliteit, werken we altijd op een tweede, evenwaardig niveau dat volledig aan beplanting is gewijd.” In die tweede ontwerplaag schuilt een bijna eindeloze vrijheid. Sferen, seizoenen, texturen en evolutie in de tijd maken van een tuin geen vaststaand beeld, maar een ruimte die blijft veranderen.
“Het inspirerende zit dus niet in grote gebaren, maar in het vermogen om anders te kijken naar wat er al is. Naar de bodem, naar materialen, naar de relatie tussen binnen en buiten. Vanuit dat perspectief wordt de tuin geen decorstuk, maar een volwaardige leefruimte die meegroeit met haar gebruikers en met de tijd.”
Twee ontwerplagen die elkaar versterken
Wie het werk van studio k bekijkt, merkt al snel die gelaagdheid op. De eerste ontwerplaag vertrekt sterk vanuit het interieur en de architectuur van de woning. “Hoe wordt de tuin beleefd van binnenuit? Welke zichtlijnen zijn er vanuit de leefruimtes? En wat zie je wanneer je een raam opent of een ruimte binnenkomt? Met een gelaagd zicht, waarbij beplanting het perspectief verzacht en de tuin diepte krijgt, laat je binnen en buiten elkaar versterken.”
Materiaalkeuze speelt in deze ontwerplaag eveneens een belangrijke rol. “Materialen die in het interieur of in de architectuur aanwezig zijn, kunnen terugkeren in de tuin als een referentie. Kleuren, texturen en afwerkingen zorgen voor samenhang, terwijl kleine afwijkingen net nuance toevoegen. Een gevel in zachte grijs- en beigetinten kan bijvoorbeeld worden aangevuld met een warmer terrasoppervlak, waardoor de tuin uitnodigender aanvoelt zonder het geheel te domineren.” De tweede ontwerplaag, die van de beplanting, voegt daar een dynamische dimensie aan toe. “Hier gaat het niet alleen om soortenkeuze, maar om sfeer, ritme en evolutie. Beplanting maakt het mogelijk om binnen één tuin verschillende stemmingen te creëren en die doorheen het jaar te laten veranderen.” mVolgens Heremans schuilt precies daarin de kracht van een goed tuinontwerp. “We laten ruimte voor verandering, zonder dat de tuin zijn samenhang verliest.”
Het snijvlak in de praktijk
Die manier van denken vertaalt zich in het werk van studio k naar concrete, vaak verrassend eenvoudige oplossingen. “Een terras hoeft niet per definitie buiten te liggen”, vertelt Karlien Heremans. “Door grote ramen open te zetten, kan een binnenruimte tijdelijk als terras functioneren. Zeker in een stadstuin creëert dat extra ruimte voor groen en beplanting.”
Wil je wel een terras buiten, dan hoeft dat volgens haar niet noodzakelijk meteen aan de woning te grenzen. “Dat wordt vaak als vanzelfsprekend aangenomen, maar door de verharding verder in de tuin te leggen, ontstaat er meer diepte. Het terras wordt een plek op zich, ingebed in het groen, in plaats van louter een functionele strook aan de gevel.” Ook waterpartijen worden vanuit diezelfde logica benaderd. “Een zwemvijver of plungepool hoeft niet altijd diep in de grond te worden ingewerkt. Door het volume hoger te plaatsen, wordt minder grond afgevoerd en ontstaat tegelijk een nieuw architecturaal element in de tuin.” De rand kan dienstdoen als zitplek en krijgt, door materiaal- of kleurkeuze, een duidelijke plek in het ontwerp. “Door aandacht te hebben voor wat er al aanwezig is, ontstaan vaak de meest verrassende oplossingen.”
Bodem als fundament voor klimaatrobuustheid
Die aandacht voor wat er al aanwezig is, zie je ook terug in de manier waarop studio k met bodem en ondergrond omgaat. In stedelijke tuinen is ruimte vaak beperkt en staan bodem, waterbeheer en groen onder druk. Net in die context ziet Karlien Heremans niet alleen een ontwerpuitdaging, maar ook een kans om het verschil te maken.
“In plaats van alles te verwijderen en opnieuw te beginnen, kijken we eerst welke planten en bomen kunnen groeien op bestaande structuren”, vertelt ze. “In tuinen met cementresten in de grond kan je bijvoorbeeld werken met pioniersoorten en robuuste beplanting. Zo ontstaat een tuin die logisch samenwerkt met de plek zelf.” Die aanpak heeft niet alleen een ecologische meerwaarde, maar ook een praktische kant. “Omdat er minder grond moet worden afgevoerd, kunnen we in veel gevallen ook kosten besparen.”
Door bewust planten te kiezen die zowel natte als droge periodes kunnen doorstaan, ontstaan tuinen die meebewegen met het veranderende klimaat. “Die aanpak resulteert in tuinen die minder afhankelijk zijn van ingrepen en intensief onderhoud. Voor ons is het logisch om te vertrekken vanuit de bodem die er al is.” De bodem wordt daarbij niet gezien als een neutrale onderlaag, maar als een levend systeem dat de gezondheid van de tuin bepaalt. Door bodembewerkingen tot een minimum te beperken, blijft dat systeem intact en krijgen planten de kans om zich duurzaam te ontwikkelen. “Waar mogelijk stemmen we ingrepen af op wat de bodem aankan. Duurzaamheid zit vaak in kleine beslissingen die samen een groot verschil maken. Niet alles hoeft ingrijpend of grootschalig te zijn om impact te hebben.”
Verwondering creëren
“Wanneer je die houding aanneemt, ontstaat er vanzelf ruimte voor verwondering”, vertelt Karlien Heremans. “Een tuin verandert mee met de seizoenen. Licht en schaduw verschuiven en elke periode toont een ander aspect van dezelfde plek. Vogels en insecten vinden hun weg naar het groen, soms op onverwachte momenten. Niet alles is vooraf te plannen of te voorspellen.” Die natuurlijke dynamiek maakt volgens haar onlosmakelijk deel uit van het ontwerp, ook al laat ze zich nooit volledig sturen. Zeker in stadstuinen, waar ruimte beperkt is, wordt natuur op die manier opnieuw tastbaar en dichtbij. Voor Heremans is de tuin dan ook geen eindpunt, maar een vertrekpunt: een leefomgeving die meegroeit met haar gebruikers en bijdraagt aan een duurzamere relatie tussen mens en natuur.
Wie is Karlien Heremans?
Karlien Heremans is oprichter van studio k, een bureau in Deurne (Antwerpen) dat interieur-, tuin- en landschapsarchitectuur samenbrengt in totaalprojecten. Die combinatie is geen toeval. Ze groeide op tussen planten en bloemen, met een moeder die een bloemenwinkel runde en familieleden die actief waren in interieur- en tuinontwerp. Al op jonge leeftijd wist Heremans dat ze tuinarchitect wilde worden. Na haar opleiding tuin- en landschapsarchitectuur verdiepte ze zich verder in de interieurarchitectuur. Naast studio k richtte Heremans ook Tuinboost op. Met dat initiatief maakt ze haar kennis rond biodiversiteit en klimaatbestendige tuinen toegankelijk voor een breder publiek, via haalbare en praktisch toepasbare oplossingen
